(Tiinteen) – Có những ngày, điều khiến người trẻ mệt mỏi không phải là quá nhiều việc phải làm, mà là cảm giác mình chưa đủ tốt. Giữa những kỳ vọng từ gia đình, nhà trường và cả những thành tích được chia sẻ mỗi ngày trên mạng xã hội, đôi khi chúng ta quên mất rằng bản thân cũng có quyền được nghỉ ngơi và mắc sai lầm.
Khi điểm số trở thành thước đo bản thân
Một bài kiểm tra chưa đạt điểm mong muốn, một lần không được chọn vào đội tuyển hay một cơ hội mà bạn bè có được còn mình thì không. Những chuyện tưởng chừng rất nhỏ đôi khi lại khiến người trẻ nghi ngờ chính mình.
Ở trường học, chúng ta thường được nhắc đến những mục tiêu cần đạt: điểm số cao hơn, thành tích tốt hơn, hồ sơ đẹp hơn để có cơ hội vào ngôi trường mong muốn. Những mục tiêu ấy có thể tạo động lực để mỗi người cố gắng. Nhưng khi mọi kết quả đều trở thành căn cứ để đánh giá giá trị bản thân, việc học tập dễ biến thành một cuộc chạy đua không có điểm dừng.
Đáng nói hơn, áp lực không phải lúc nào cũng đến từ những lời trách móc. Đôi khi, nó xuất phát từ chính mong muốn không làm bố mẹ thất vọng, không thua kém bạn bè hay không trở thành người duy nhất bị bỏ lại phía sau.
Chúng ta bắt đầu so sánh điểm số, thành tích ngoại khóa, số lượng chứng chỉ và cả những cơ hội mà người khác có được. Một người bạn đạt thành tích tốt có thể khiến ta vui mừng, nhưng cũng có thể khiến ta tự hỏi tại sao mình đã cố gắng rất nhiều mà vẫn chưa đạt được điều tương tự.
Dần dần, niềm vui khi hoàn thành một việc gì đó bị thay thế bằng nỗi lo về kết quả tiếp theo. Ngay cả khi được khen ngợi, chúng ta vẫn sợ rằng lần sau mình sẽ không làm tốt như vậy.
Đằng sau câu nói “Mình ổn” là gì?
Không phải người trẻ nào cũng sẵn sàng nói ra những áp lực mình đang trải qua.
Có người chọn im lặng vì sợ bị cho là yếu đuối. Có người không muốn kể với bố mẹ vì nghĩ rằng những khó khăn của mình chưa đủ lớn. Cũng có người luôn tỏ ra vui vẻ trước bạn bè, nhưng khi trở về nhà lại cảm thấy mệt mỏi vì những kỳ vọng chưa thể đáp ứng.
Mạng xã hội đôi khi khiến cảm giác ấy rõ ràng hơn. Những bức ảnh về thành tích, học bổng, chuyến đi hay những cột mốc đáng nhớ của người khác có thể khiến ta nghĩ rằng ai cũng đang tiến về phía trước, chỉ có mình là chậm lại.
Thế nhưng, những gì được chia sẻ trên mạng thường chỉ phản ánh một phần cuộc sống. Chúng ta nhìn thấy kết quả của người khác nhưng không phải lúc nào cũng biết họ đã trải qua những khó khăn gì. Vì vậy, lấy những khoảnh khắc nổi bật của người khác làm tiêu chuẩn để đánh giá toàn bộ cuộc sống của mình là một phép so sánh thiếu công bằng.
Điều đáng quan tâm không phải là người trẻ có đặt mục tiêu hay không, mà là họ đang đối xử với bản thân như thế nào trên hành trình đạt được mục tiêu ấy.
Nếu một lần thất bại khiến bạn nghĩ rằng mình vô dụng, một lời nhận xét khiến bạn nghi ngờ mọi nỗ lực của bản thân, hoặc một ngày nghỉ ngơi cũng làm bạn cảm thấy tội lỗi, có lẽ đã đến lúc bạn cần nhìn lại những tiêu chuẩn mình đang theo đuổi.
Được phép chưa giỏi, nhưng đừng bỏ quên chính mình
Không ai có thể luôn làm tốt mọi việc. Sẽ có những môn học chúng ta không giỏi, những cơ hội không thể nắm bắt và những mục tiêu cần nhiều thời gian hơn dự kiến.
Thừa nhận điều đó không đồng nghĩa với việc ngừng cố gắng. Ngược lại, khi hiểu rằng mình vẫn đang trong quá trình học hỏi, chúng ta có thể nhìn nhận thất bại bình tĩnh hơn, thay vì coi mỗi lần vấp ngã là bằng chứng cho sự kém cỏi của bản thân.
Thay vì chỉ hỏi “Tại sao mình chưa đạt được?”, hãy thử hỏi “Mình đã học được gì?” hoặc “Điều gì có thể giúp mình làm tốt hơn vào lần sau?”. Sự thay đổi trong cách nhìn nhận không khiến khó khăn biến mất ngay lập tức, nhưng có thể giúp chúng ta tìm ra hướng đi phù hợp hơn.
Chúng ta cũng không cần phải tự mình giải quyết tất cả. Khi cảm thấy quá tải, hãy thử chia sẻ với một người bạn đáng tin cậy, bố mẹ, thầy cô hoặc người có thể lắng nghe mà không vội vàng phán xét. Nếu cảm giác căng thẳng, buồn bã kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, việc tìm đến chuyên gia tâm lý cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Với gia đình và nhà trường, đôi khi điều người trẻ cần không chỉ là những lời nhắc nhở phải cố gắng hơn. Một câu hỏi như “Dạo này con có mệt không?” hay “Có chuyện gì khiến em lo lắng không?” cũng có thể mở ra cơ hội để các bạn chia sẻ những điều mình vẫn giữ trong lòng.
Bởi mỗi người có một xuất phát điểm, hoàn cảnh và tốc độ trưởng thành khác nhau. Không phải ai cũng đạt được thành công vào cùng một thời điểm, và cũng không có một khuôn mẫu duy nhất để đánh giá một người đang sống tốt hay chưa.
Bạn có thể tiếp tục đặt mục tiêu, học tập nghiêm túc và nỗ lực để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Nhưng trên hành trình ấy, đừng quên dành cho bản thân sự kiên nhẫn mà bạn vẫn thường dành cho những người mình yêu quý.
Bạn không cần phải luôn đứng đầu, luôn mạnh mẽ hay luôn có câu trả lời cho mọi vấn đề. Đôi khi, biết mình đang mệt và cho phép bản thân nghỉ ngơi cũng là một cách để tiếp tục bước đi.
