(TiinTeen)- Một vết lõm trên ngón út sau nhiều giờ lướt điện thoại đang trở thành chủ đề được bàn luận trên mạng xã hội. Nhưng liệu đây có thực sự là một hội chứng y khoa, và có cơ sở nào để cho rằng chỉ Gen Z mới gặp tình trạng này?
Một vết lõm nhỏ, nhiều cách lý giải
Nếu thường xuyên dùng điện thoại bằng một tay, bạn có thể nhận thấy ngón út nằm dưới cạnh máy để làm điểm tựa. Sau một thời gian, vùng da tiếp xúc đôi khi xuất hiện vết hằn hoặc ngón tay có vẻ cong hơn bình thường. Hiện tượng này được cộng đồng mạng gọi là “ngón út smartphone” (smartphone pinky).
Thuật ngữ này nhanh chóng lan truyền trên TikTok cùng những hình ảnh so sánh hình dáng ngón út trước và sau khi sử dụng điện thoại. Tuy nhiên, theo Cleveland Clinic, đây không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức. Hình dáng ngón út vốn có sự khác biệt giữa mỗi người; một số vết lõm hoặc độ cong được chia sẻ trên mạng có thể chỉ là đặc điểm giải phẫu bình thường, không nhất thiết do điện thoại gây ra.
Nhiều video bàn luận về hiện tượng “ngón út smartphone” xuất hiện trên TikTok. (Ảnh: chụp màn hình)
Dù vậy, điều đó không có nghĩa thói quen cầm điện thoại kéo dài hoàn toàn vô hại. Khi ngón út liên tục phải đỡ thiết bị, đặc biệt với tư thế cầm không thoải mái, áp lực có thể tác động đến các mô mềm và khớp ngón tay. Việc giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài cũng có thể gây mỏi hoặc khó chịu ở bàn tay.
Điều cần phân biệt là vết hằn tạm thời không đồng nghĩa với tổn thương, còn tình trạng đau, tê hoặc hạn chế vận động kéo dài cần được chú ý thay vì mặc định là “ngón út smartphone”.
Gen Z có thực sự là nhóm dễ mắc nhất?
Những hình ảnh về ngón út trên mạng xã hội khiến nhiều người cho rằng đây là vấn đề sức khỏe đặc trưng của Gen Z, thế hệ trưởng thành cùng điện thoại thông minh và các nền tảng số. Tuy nhiên, mức độ phổ biến của một trào lưu không phản ánh chính xác tỷ lệ mắc một tình trạng sức khỏe.
Trên thực tế, bất kỳ ai thường xuyên sử dụng điện thoại đều có thể gặp cảm giác mỏi hoặc đau tay nếu duy trì tư thế không phù hợp trong thời gian dài. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào thời lượng sử dụng, cách cầm thiết bị, kích thước và trọng lượng điện thoại cũng như tình trạng sức khỏe của từng người.
Một tổng quan nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Musculoskeletal Disorders năm 2026 đã phân tích 18 nghiên cứu về việc sử dụng điện thoại và tình trạng đau tay ở sinh viên đại học. Kết quả cho thấy thời lượng sử dụng, tư thế cầm máy, các thao tác lặp lại và đặc điểm thiết bị đều là những yếu tố có liên quan đến triệu chứng khó chịu ở bàn tay, cổ tay và ngón tay. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu không đưa ra kết luận rằng Gen Z là thế hệ duy nhất hoặc chắc chắn có nguy cơ cao nhất gặp tình trạng này.
Tình trạng này có thể xuất hiện ở bất kỳ ai thường xuyên dùng smartphone, đặc biệt khi ngón út phải chịu áp lực trong thời gian dài. (Ảnh: sưu tầm)
Vì vậy, những con số về tỷ lệ đau tay ở Gen Z, Millennials hay các thế hệ lớn tuổi hơn cần được xem xét dựa trên nguồn khảo sát, quy mô mẫu và phương pháp nghiên cứu cụ thể. Không nên đánh đồng số người tự báo cáo đau tay với số người được chẩn đoán mắc một bệnh lý.
Đừng bỏ qua những dấu hiệu bất thường ở bàn tay
Phần lớn những vết hằn xuất hiện sau khi cầm điện thoại không đủ để kết luận bàn tay đã bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu việc sử dụng thiết bị đi kèm cảm giác đau hoặc tê kéo dài, người dùng cần chú ý đến những biểu hiện khác thay vì chỉ tập trung vào hình dáng ngón út.
Theo Cleveland Clinic, cảm giác tê hoặc ngứa ran ở ngón út có thể liên quan đến tình trạng chèn ép dây thần kinh trụ, vốn cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tư thế gập khuỷu tay kéo dài. Vì vậy, không nên tự chẩn đoán nguyên nhân chỉ dựa vào hình ảnh bàn tay.
Ngoài ra, các triệu chứng như đau dai dẳng, ngón tay cứng, khó co duỗi hoặc lực cầm nắm suy giảm cũng là những dấu hiệu nên được kiểm tra. Nếu tình trạng không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày, người dùng nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá phù hợp.
Sử dụng điện thoại thế nào để giảm áp lực lên ngón út?
Không cần phải từ bỏ điện thoại chỉ vì lo ngại về trào lưu này. Điều quan trọng hơn là điều chỉnh cách sử dụng thiết bị để bàn tay được nghỉ ngơi và hạn chế áp lực lặp lại.
Từ một thuật ngữ lan truyền trên mạng, “ngón út smartphone” nhắc người dùng chú ý hơn đến những thói quen tưởng chừng vô hại trong đời sống số. Thay vì lo lắng mỗi khi phát hiện một vết lõm trên ngón tay, điều cần thiết là phân biệt thông tin chưa được kiểm chứng với dấu hiệu sức khỏe thực sự, đồng thời sử dụng điện thoại một cách hợp lý.
