(Tiinteen) – Thay vì chỉ học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, người lao động khu vực nông thôn và thanh niên có thể được học nghề ngay tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc nơi sản xuất. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn tổ chức thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng cho người lao động ở khu vực nông thôn và người lao động là thanh niên. Dự thảo nhằm cụ thể hóa quy định tại Điều 35, khoản 5, tiết a của Nghị định 338/2025/NĐ-CP về chính sách hỗ trợ tạo việc làm, đồng thời làm rõ đối tượng thụ hưởng, cách thức tổ chức, quy trình, thủ tục và hồ sơ thực hiện chính sách.
Có thể học nghề ngay tại nơi sản xuất
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc khuyến khích tổ chức các lớp học lưu động, tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc nơi sản xuất. Hình thức này được đề xuất nhằm phù hợp hơn với điều kiện đi lại, công việc của người học và gắn đào tạo với nhu cầu việc làm sau khóa học.
Theo đó, người lao động không nhất thiết phải đến một cơ sở đào tạo cố định để tham gia các khóa học ngắn hạn. Địa điểm đào tạo có thể được tổ chức ở nơi phù hợp với công việc và điều kiện thực tế của người học.
Trường hợp tổ chức đào tạo tại doanh nghiệp hoặc hợp tác xã, người tham gia giảng dạy nghề phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định. Cơ sở đào tạo vẫn chịu trách nhiệm về chương trình và chất lượng đào tạo.
Sau khi hoàn thành chương trình, kết quả đào tạo và việc cấp chứng chỉ sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục nghề nghiệp. Người học đủ điều kiện được cấp chứng chỉ sơ cấp hoặc chứng chỉ đào tạo theo chương trình đã học.
Chọn nghề dựa trên nhu cầu việc làm
Dự thảo cũng đặt trọng tâm vào việc lựa chọn ngành, nghề dựa trên nhu cầu thực tế. Các địa phương sẽ khảo sát nhu cầu học nghề của người lao động khu vực nông thôn và thanh niên. Kết quả khảo sát là căn cứ để lập kế hoạch, xây dựng và phân bổ kinh phí, đồng thời tổ chức đào tạo.
Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì, phối hợp với chính quyền cấp xã và các đơn vị liên quan khảo sát nhu cầu, từ đó trình UBND cấp tỉnh phê duyệt danh mục ngành, nghề được hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng.
Việc lựa chọn ngành, nghề không chỉ dựa vào nguyện vọng học nghề mà còn phải gắn với nhu cầu nhân lực của địa phương, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và nhu cầu của thị trường lao động. Dự thảo ưu tiên những nghề gắn với giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn và định hướng sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Nội dung đào tạo cũng được yêu cầu bám sát công việc thực tế. Thời lượng, kiến thức, kỹ năng và chuẩn đầu ra phải phù hợp với vị trí việc làm và nhu cầu sử dụng lao động. Cơ sở đào tạo được tự chủ xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời chịu trách nhiệm về chất lượng đào tạo.
Học phí và các khoản hỗ trợ phải được công khai
Một nội dung khác được đề cập trong dự thảo là mức hỗ trợ đào tạo. Theo đó, mức hỗ trợ được xác định dựa trên học phí thực tế của khóa học nhưng không vượt mức trần theo quy định.
Nếu học phí thực tế thấp hơn hoặc bằng mức trần, mức hỗ trợ được tính theo học phí thực tế. Trường hợp học phí cao hơn mức trần, khoản hỗ trợ bằng mức trần và phần chênh lệch do người học hoặc nguồn kinh phí hợp pháp khác chi trả. Dự thảo cũng nêu trường hợp Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ cao hơn theo quy định.
Để người học biết trước chi phí, cơ sở đào tạo phải công khai chi phí đào tạo và học phí của từng ngành, nghề, từng khóa học trước khi tuyển sinh. Các khoản chi cũng phải có hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ thanh toán và quyết toán kinh phí hỗ trợ.
Ngoài hỗ trợ học phí, dự thảo còn hướng dẫn việc hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt phí theo số ngày thực học và tiền đi lại căn cứ vào nơi cư trú, địa điểm học cùng các điều kiện, định mức theo quy định.
Dự thảo Thông tư hiện đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và cá nhân trước khi hoàn thiện, ban hành. Vì vậy, các nội dung về việc học nghề tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc nơi sản xuất hiện mới dừng ở mức đề xuất.
Nếu được thông qua, hình thức đào tạo này sẽ mở thêm một cách tiếp cận nghề nghiệp cho người lao động khu vực nông thôn và thanh niên, đồng thời đưa hoạt động học nghề đến gần hơn với môi trường làm việc thực tế.
