(Tiinteen) – Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đề xuất liên kết dữ liệu dân cư, hộ tịch, bảo hiểm, y tế trên cơ sở số định danh cá nhân, giúp người dân giảm kê khai và sử dụng giấy tờ nhiều lần.
Ngày 5/11, tại Hưng Yên đã diễn ra Hội thảo khoa học về liên thông hai thủ tục hành chính chứng sinh – khai sinh và xây dựng hồ sơ số công dân.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc phát biểu tại hội thảo
Tại hội thảo, đại diện Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, cho rằng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển từ quản lý bằng giấy tờ sang quản lý, phục vụ người dân bằng dữ liệu.
Theo C06, số định danh cá nhân được xác lập duy nhất cho mỗi công dân Việt Nam, là cơ sở liên kết thông tin giữa các hệ thống dữ liệu hộ tịch, cư trú, bảo hiểm, y tế, giáo dục và lao động. Ngay từ khi đăng ký khai sinh, trẻ em được cấp số định danh, tạo nền tảng quản lý thông tin thống nhất trong suốt quá trình phát triển.
Từ ngày 1/1 đến nay, Bộ Công an đã phối hợp với Bộ Tư pháp cấp 1.002.435 số định danh cá nhân, đồng thời thu thập, bổ sung thông tin cho 26.593 trường hợp còn thiếu sót.
C06 đề xuất xây dựng hồ sơ số công dân theo hướng liên kết dữ liệu có kiểm soát, thay vì tập trung, sao chép toàn bộ thông tin của các ngành vào một kho dữ liệu mới. Theo đó, dữ liệu hộ tịch, cư trú, bảo hiểm, y tế và giáo dục tiếp tục được quản lý tại hệ thống chuyên ngành tương ứng; các cơ quan chỉ khai thác thông tin cần thiết theo đúng thẩm quyền và mục đích.
Đơn vị này nhấn mạnh, hồ sơ số phải được cập nhật trong suốt cuộc đời công dân. Khi dữ liệu gốc được điều chỉnh, các hệ thống có quyền khai thác cần nhận biết, đối chiếu và cập nhật phù hợp, đồng thời ghi nhận nguồn thông tin, thời điểm và cơ quan thực hiện.
Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên Trần Hữu Nam phát biểu tại hội thảo
C06 cũng lưu ý việc kết nối dữ liệu không đồng nghĩa với chuyển giao toàn bộ thẩm quyền quản lý cho một cơ quan. Đơn vị nào tạo lập, quản lý dữ liệu chuyên ngành phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, tính pháp lý và việc cập nhật thông tin thuộc phạm vi quản lý.
Đối với dữ liệu trẻ em, việc khai thác phải gắn với quyền của cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp. Các cơ quan không được mặc nhiên truy cập toàn bộ thông tin riêng tư của trẻ chỉ vì xác định quan hệ gia đình.
Từ thực tiễn triển khai, C06 kiến nghị thống nhất mô hình hồ sơ số công dân, nâng cao chất lượng dữ liệu ngay từ khâu đăng ký khai sinh, xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan và phát triển tiện ích thiết thực trên VNeID.
Đồng thời, cần kiểm soát quyền truy cập, ghi nhận lịch sử khai thác, có cơ chế phát hiện bất thường và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc triển khai nên thực hiện theo lộ trình, trước mắt ưu tiên liên kết dữ liệu khai sinh, định danh, cư trú và bảo hiểm.
Đại diện Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, cho biết từ năm 2023 đã thí điểm cấp giấy chứng sinh và chia sẻ dữ liệu với cơ quan hộ tịch để thực hiện đăng ký khai sinh.
Theo lộ trình của ngành y tế, đến năm 2028, 100% trẻ sinh ra sống tại cơ sở y tế được cấp giấy chứng sinh, tỷ lệ tạo lập dữ liệu điện tử đạt trên 95%. Đến năm 2030, tỷ lệ này phấn đấu đạt trên 98%.
Tính đến ngày 27/10, hệ thống ghi nhận 8.759/10.366 tài khoản đã liên thông dữ liệu giấy chứng sinh, đạt 84,53%; số cơ sở khám chữa bệnh đã liên thông là 7.891/8.392, đạt 94,03%.
Từ thực tiễn tại địa phương, đại diện UBND xã Nghĩa Trụ cho biết 100% hồ sơ đăng ký khai sinh được giải quyết đúng và trước hạn từ ngày 1/7/2025 đến thời điểm báo cáo; tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt trên 85%.
Tuy nhiên, việc chuyển dữ liệu giấy chứng sinh điện tử từ cơ sở y tế đến hệ thống hộ tịch chưa hình thành quy trình tự động, thống nhất. Người dân vẫn phải cung cấp bản giấy hoặc tự chụp, quét tài liệu để tải lên hệ thống. Xã cũng tiếp nhận bình quân 150-250 lượt yêu cầu chứng thực mỗi ngày, trong khi tỷ lệ người dân lựa chọn chứng thực bản sao điện tử từ bản chính chỉ khoảng 12%.
Đại diện địa phương kiến nghị chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện cơ chế kết nối và xử lý sai lệch giữa các hệ thống; đồng thời bảo đảm người dân có thể sử dụng giấy tờ điện tử hợp lệ thay cho bản sao giấy khi đủ điều kiện.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá sáng kiến của Hưng Yên có ý nghĩa thiết thực, thể hiện tinh thần chủ động nghiên cứu, tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở. Ông mong muốn địa phương sớm hoàn thiện báo cáo, trình cấp có thẩm quyền xem xét để có thể triển khai trong toàn ngành Tư pháp.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Lê Huy cho rằng việc liên thông dữ liệu chứng sinh – khai sinh và hình thành hồ sơ số công dân là bước cụ thể hóa chuyển đổi số, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
