(Tiinteen) – Mê-tan là một trong những loại khí nhà kính có tác động mạnh đến quá trình nóng lên toàn cầu. Dù tồn tại trong khí quyển trong thời gian ngắn hơn CO₂, khả năng giữ nhiệt của mê-tan trong 20 năm đầu cao hơn 80 lần. Vì vậy, giảm phát thải mê-tan được xem là một trong những giải pháp có thể tạo tác động nhanh trong nỗ lực làm chậm quá trình nóng lên của Trái đất. Tại Việt Nam, những thay đổi từ đời sống hằng ngày đang trở thành cách để người trẻ góp phần vào nỗ lực này.
Vì sao cần giảm phát thải mê-tan?
Mê-tan phát sinh từ nhiều hoạt động của con người, trong đó có nông nghiệp như chăn nuôi gia súc, canh tác lúa nước, xử lý chất thải, rác thải và khai thác năng lượng hóa thạch. Khi được phát thải vào khí quyển, mê-tan tạo ra hiệu ứng nhà kính mạnh, góp phần làm gia tăng nhiệt độ Trái đất và liên quan đến những hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn bất thường, hạn hán kéo dài hay các đợt nắng nóng kỷ lục.
Tác động của mê-tan không dừng ở vấn đề khí hậu. Loại khí này còn có những ảnh hưởng gián tiếp tới sức khỏe con người. Bởi vậy, giảm phát thải mê-tan đồng thời gắn với việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, sinh kế của người dân và môi trường sống.
Bắt đầu từ những thay đổi trong đời sống
Trong những năm gần đây, nhận thức về bảo vệ môi trường của giới trẻ Việt Nam ngày càng được thể hiện qua nhiều hoạt động cụ thể. Từ học sinh, sinh viên đến những người trẻ khởi nghiệp, nhiều cá nhân và nhóm cộng đồng đã triển khai các sáng kiến hướng tới giảm rác thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn. Rác thải hữu cơ khi bị chôn lấp tại các bãi rác là một trong những nguồn phát sinh mê-tan. Vì vậy, việc hạn chế đồ ăn thừa, phân loại rác tại nguồn hay tận dụng rác hữu cơ để ủ thành phân bón có thể góp phần giảm lượng mê-tan phát sinh từ chất thải.
Tại Hà Nội, TP.HCM, một số nhóm sinh viên triển khai các dự án “Không rác thải thực phẩm”, khuyến khích sử dụng hộp cá nhân, tận dụng thức ăn còn lại hoặc quyên góp thực phẩm dư thừa cho các quỹ từ thiện. Những hoạt động này hướng tới việc hạn chế lượng thực phẩm bị bỏ đi, đồng thời nâng cao ý thức của cộng đồng về sử dụng thực phẩm hợp lý.
Bên cạnh đó, các chiến dịch dọn rác cũng được giới trẻ tổ chức thường xuyên tại nhiều địa phương. Việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng, đi xe đạp hoặc hạn chế đồ nhựa dùng một lần cũng góp phần giảm lượng rác thải và mức tiêu thụ năng lượng. Trồng cây, bảo vệ rừng, đặc biệt là rừng ngập mặn cũng là những hoạt động được nhiều bạn trẻ hưởng ứng. Những hệ sinh thái này có khả năng hấp thụ khí nhà kính, qua đó góp phần bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Lan tỏa lối sống xanh trên mạng xã hội
Không gian mạng cũng đang trở thành một kênh để giới trẻ chia sẻ kiến thức và thúc đẩy những thay đổi về hành vi. Trên TikTok, Facebook hay Instagram, nhiều bạn trẻ thực hiện video, viết bài về biến đổi khí hậu, tác động của khí mê-tan và những giải pháp giảm phát thải. Thay vì sử dụng những thông tin mang tính chuyên môn, các nội dung được truyền tải theo cách gần gũi, trực quan và dễ tiếp cận. Điều này giúp những vấn đề về môi trường đến gần hơn với người trẻ, đồng thời tạo điều kiện để các thông điệp xanh được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng.
Từ việc hạn chế thức ăn thừa, phân loại rác, tiết kiệm năng lượng đến tham gia các hoạt động trồng cây, bảo vệ môi trường, mỗi thay đổi trong đời sống đều có thể trở thành một phần của nỗ lực giảm phát thải. Khi những hành động nhỏ được thực hiện bởi nhiều người và duy trì trong thời gian dài, chúng có thể tạo nên những thay đổi lớn hơn, hướng tới một Việt Nam phát triển bền vững, giảm phát thải và có môi trường sống trong lành hơn cho các thế hệ tương lai.
