(Tiinteen) – Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chưa phát hiện nội dung lệch chuẩn trong nhóm “Con ghét bố mẹ”. Tuy nhiên, sức hút của hội nhóm đặt ra nhiều vấn đề lo ngại khác.
Không thể đánh đồng cảm xúc với hành vi
Ngày 15.10, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đã rà soát thông tin về một số hội nhóm có nội dung tiêu cực trên không gian mạng, trong đó có nhóm “Con ghét bố mẹ”. Theo đó, các bài viết trong nhóm chủ yếu xoay quanh chuyện gia đình, những lời than phiền và tâm sự của con cái về mâu thuẫn với cha mẹ. Tại thời điểm rà soát, cơ quan này chưa phát hiện dấu hiệu lợi dụng hội nhóm để đăng tải nội dung, câu từ lệch chuẩn văn hóa.
Nhóm “Con ghét bố mẹ” trên Facebook.
Thông tin trên cho thấy cần thận trọng khi đánh giá một hiện tượng xã hội chỉ từ tên gọi. Cụm từ “Con ghét bố mẹ” có thể gây phản ứng bởi liên quan đến quan niệm về lòng hiếu thảo, sự tôn trọng và trách nhiệm trong gia đình. Tuy nhiên, tên gọi gây tranh cãi chưa đủ để kết luận rằng các thành viên có hành vi ứng xử không phù hợp.
Theo tiến sĩ, nhà văn hóa Tùng Hiếu, cần phân biệt giữa việc người trẻ bày tỏ sự bất mãn với cha mẹ và hành vi xúc phạm, công kích người khác.
“Không thể chỉ nhìn vào tên gọi ‘Con ghét bố mẹ’ để kết luận một hội nhóm lệch chuẩn. Điều cần xem xét là các thành viên đăng tải nội dung gì, có cổ xúy hành vi sai trái hay xâm phạm quyền của người khác hay không. Bày tỏ cảm xúc tiêu cực không đồng nghĩa với vi phạm chuẩn mực văn hóa, nhưng cảm xúc cũng không thể trở thành lý do để biện minh cho hành vi gây tổn hại”, ông Hiếu phân tích.
Thực tế, một lời than phiền có thể phản ánh sự thất vọng hoặc bất đồng trong một hoàn cảnh cụ thể, nhưng chưa đủ để xác định toàn bộ nguyên nhân của mâu thuẫn. Người đọc cũng cần tránh vội vàng kết luận người trẻ bất hiếu chỉ vì cách diễn đạt gay gắt, hoặc mặc nhiên cho rằng mọi lời kể đều phản ánh đầy đủ sự việc.
Ở chiều ngược lại, quyền bày tỏ cảm xúc không đồng nghĩa với việc được phép xúc phạm, đe dọa, công khai thông tin riêng tư hoặc kích động người khác công kích một cá nhân. Ranh giới cần được xác định từ nội dung và hành vi cụ thể, thay vì chỉ căn cứ vào cảm xúc hay cách đặt tên của hội nhóm.
Xử lý nội dung phải dựa trên hành vi cụ thể
Ông Hoàng Văn, chuyên gia văn hóa và truyền thông, CEO Công ty truyền thông, văn hóa Clover, cho rằng: “Cần xác định rõ nội dung nào chỉ là lời tâm sự, ý kiến cá nhân và nội dung nào có dấu hiệu kích động, công kích hoặc vi phạm pháp luật. Nếu đánh đồng mọi lời than phiền với nội dung lệch chuẩn, việc xử lý sẽ thiếu căn cứ. Ngược lại, nếu bỏ qua những hành vi xâm phạm quyền của người khác, cộng đồng có thể trở thành nơi khuếch đại những tác động tiêu cực”, ông Hoàng Văn nhận định.
Theo hướng này, trách nhiệm không chỉ thuộc về người đăng bài. Người bình luận cần tránh biến bất đồng thành công kích cá nhân; quản trị viên cần có quy tắc hoạt động rõ ràng và xử lý nội dung vi phạm. Việc xem xét, xử lý của cơ quan có thẩm quyền cũng cần căn cứ vào chứng cứ, tính chất hành vi và quy định áp dụng.
Đối với gia đình và nhà trường, việc giáo dục văn hóa ứng xử cần giúp người trẻ biết cách thể hiện bất đồng mà không xúc phạm người khác, đồng thời tạo điều kiện để các em tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.
Từ vụ việc nhóm “Con ghét bố mẹ”, điều cần thiết là phân biệt rõ cảm xúc cá nhân với hành vi ứng xử. Không nên quy kết một cộng đồng chỉ từ tên gọi, nhưng cũng không thể xem nhẹ những nội dung thực sự xâm phạm quyền và gây tổn hại cho người khác. Việc đánh giá đúng bản chất và xử lý đúng hành vi là cơ sở để bảo đảm chuẩn mực văn hóa mà không phủ nhận quyền bày tỏ quan điểm của người dùng mạng xã hội.
