(TiinTeen) – Bạn có từng để ý phần đỉnh của một số hộp sữa tươi tại Nhật Bản có một vết khuyết hình vòng cung nhỏ? Chi tiết tưởng chừng là lỗi bao bì này thực chất được thiết kế để hỗ trợ người khiếm thị nhận biết sữa tươi nguyên chất bằng xúc giác.
Vết khuyết nhỏ mang ý nghĩa đặc biệt
Nếu quan sát kỹ một số hộp sữa tươi tại Nhật Bản, bạn có thể bắt gặp phần khuyết nhỏ ở một góc đỉnh hộp. Đây không phải lỗi sản xuất mà là một chi tiết thiết kế có chủ đích, được gọi là kirikaki.
Ý tưởng này xuất phát từ nhu cầu thực tế của người khiếm thị. Với các loại đồ uống đóng hộp giấy có kiểu dáng tương tự nhau, việc phân biệt sữa tươi với những sản phẩm khác có thể gặp nhiều khó khăn nếu chỉ dựa vào thị giác.

Minh họa cách phân biệt hộp sữa tươi nguyên chất và đồ uống từ sữa.
Theo thông tin từ ngành sữa Nhật Bản được đề cập trong bài viết gốc, một khảo sát của Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản giai đoạn 1993–1995 cho thấy nhiều người khiếm thị mong muốn có dấu hiệu giúp nhận biết sữa tươi nguyên chất. Từ đó, thiết kế kirikaki được phát triển và đưa vào sử dụng từ năm 2001.
Chạm nhẹ cũng có thể nhận biết sữa tươi
Điểm đặc biệt của kirikaki nằm ở cách sử dụng đơn giản. Thay vì phải đọc nhãn sản phẩm, người khiếm thị có thể dùng đầu ngón tay để nhận biết vết khuyết trên bao bì, từ đó phân biệt hộp sữa tươi nguyên chất với một số loại đồ uống đóng hộp giấy khác.

Vết khuyết trên hộp sữa Meiji tại Nhật Bản
Theo quy ước được áp dụng tại Nhật Bản, dấu hiệu này xuất hiện trên một số hộp giấy có dung tích từ 500 ml trở lên, chứa 100% sữa tươi nguyên chất. Các sản phẩm như sữa có hương vị hoặc những loại đồ uống khác không sử dụng dấu hiệu này theo cùng quy ước.
Nhờ đó, một thay đổi rất nhỏ trên bao bì có thể giúp người khiếm thị chủ động hơn khi lựa chọn sản phẩm trong siêu thị.
Thiết kế tốt bắt đầu từ những nhu cầu nhỏ
Vết khuyết kirikaki là một ví dụ về thiết kế hướng đến khả năng tiếp cận. Thay vì yêu cầu người dùng tự thích nghi với sản phẩm, nhà sản xuất điều chỉnh bao bì để đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng hơn.
Điều đáng chú ý là chi tiết này không cần đến công nghệ phức tạp hay hướng dẫn sử dụng dài dòng. Chỉ bằng cách thay đổi hình dạng của một góc hộp, sản phẩm đã trở nên dễ nhận biết hơn đối với những người gặp khó khăn về thị lực.
Một vết khuyết nhỏ có thể không thu hút sự chú ý của phần lớn người mua hàng, nhưng lại tạo ra khác biệt đáng kể với người cần đến nó. Đây cũng là điều thú vị đằng sau những thiết kế quen thuộc: đôi khi, công dụng quan trọng nhất không nằm ở vẻ ngoài mà ở cách chúng giúp cuộc sống trở nên thuận tiện hơn.
